تاریخچه ملودیکا - ملودیکافه

تاریخچه ملودیکا

ملودیکا به شکل امروزی آن در دهه ۱۹۵۰ توسط شرکت Hohner اختراع شد (صورت های دیگری از آن قبل از قرن ۱۹ میلادی در ایتالیا وجود داشت(. Hohner تلاش داشت تا ملودیکا به صورت الکترونیک بسازد اما به دلیل مشکلات طراحی و هزینه متوقف شد. امروزه کارخانه های زیادی ملودیکا تولید می کنند ولی Hohner همچنان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان آن است.

ملودیکا یک ساز بادی با زبانه آزاد است که از طریق دهانه یا لوله هوا در آن دمیده و زبانه ها به ارتعاش در می آیند. کلیدهای روی آن این امکان را ایجاد می کنند که با فشردن آنها دریچه ای برای به ارتعاش در آمدن زبانه ها باز شده و جریان هوا باعث ارتعاش و تولید صدای آنها شود. بیشتر ملودیکاها ۲ یا ۳ اکتاو هستند اما مدل های ۱ اکتاوی آن هم موجود است. همچنین بیشتر آن ها از جنس پلاستیک هستند اما انواع چوبی و فلزی آن هم تولید می شود.

وزن کم و قابل حمل بودن این ساز تبدیل به سازی ایده آل برای کودکان و اجرای صحنه ای نموده است. نواختن ملودیکا به صورت ایستاده و نشسته با استفاده از دهانه و یا لوله آن امکان پذیر است. ملودیکا برای آموزش موسیقی بسیار عالیست و توسط دانش آموزان بسیاری از مدارس موسیقی دنیا استفاده می شود.

ملودیکا سازی پلی فونیک است صفحه کلید آن این امکان را به نوازنده می دهد تا به آسانی آکوردها را بنوازد. (کاری که با سازهای بادی دیگر دشوار و یا غیر ممکن است.)

صدای منحصر به فرد ملودیکا تداعی کننده صدایی ما بین هارمونیکا و آکاردئون است. کیفیت صدا با نحوه دمدین نوازنده در آن قابل کنترل است و این امکان را می دهد تا صداهای آرام، بلند، لگاتو، استاکاتو و … نواخته شود. به طور کلی اجرای نت ها به صورت تکی صدای بلند تر و اجرای هم زمان چند نت و یا آکورد صدایی آرام تر ایجاد می کند.

ملودیکا به صورت جدید در دهه ۱۹۶۰ توسط Stene Reich و Phil Moore استفاده شد. امروزه در تمام نقاط جهان نوازندگان و آهنگسازان در سبک های مختلفی از آن استفاده می کنند.

در ایران اما به این ساز تا چندی قبل بیشتر به عنوان اسباب بازی و سازی برای کودکان نگریسته می شد. اما اکنون این ساز در حال یافتن جایگاه جدیدی بین موزیسین های حرفه ای و آماتور است. در سال های اخیر از این ساز به طور رسمی ابتدا در کنسرت سامان احتشامی در تالار وحدت با ترکیب پیانو ، ملودیکا و سازهای کوبه ای استفاده شد و پس از آن نیز آلبوم ملودیکا (ملودیکا:سامان احتشامی ، پیانو و تنظیم:سینا سلیم زاده) منتشر شد.